{"id":204,"date":"2026-04-11T10:47:11","date_gmt":"2026-04-11T10:47:11","guid":{"rendered":"https:\/\/idembe.net\/idembenews\/?p=204"},"modified":"2026-04-11T10:47:11","modified_gmt":"2026-04-11T10:47:11","slug":"ubusitani-bwurwibutso-garden-of-memory-ikimenyetso-cyubumwe-kwibuka-nicyizere-cyu-rwanda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/idembe.net\/idembenews\/ubusitani-bwurwibutso-garden-of-memory-ikimenyetso-cyubumwe-kwibuka-nicyizere-cyu-rwanda\/","title":{"rendered":"Ubusitani bw\u2019Urwibutso (Garden of Memory): Ikimenyetso cy\u2019Ubumwe, Kwibuka n\u2019Icyizere cy\u2019u Rwanda"},"content":{"rendered":"<p data-start=\"331\" data-end=\"661\">Hashize imyaka ine <span class=\"hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline\"><span class=\"whitespace-normal\">Jeannette Kagame<\/span><\/span> atangije ku mugaragaro ubusitani bwiswe <strong data-start=\"428\" data-end=\"473\">Garden of Memory (Ubusitani bw\u2019Urwibutso)<\/strong> mu Karere ka Kicukiro. Ni igikorwa cy\u2019ingenzi cyashyiriweho kwibuka abazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, ariko kikaba n\u2019ahantu ho gutekereza, kwigira ku mateka no gukira ibikomere.<\/p>\n<p data-start=\"663\" data-end=\"843\">Ubu busitani si ahantu hasanzwe gusa; ni igice cy\u2019amateka akomeye igihugu cyanyuzemo, kikaba n\u2019ikimenyetso cy\u2019urugendo rurerure u Rwanda rwanyuzemo rwo kwiyubaka no kongera kubaho.<\/p>\n<p data-start=\"663\" data-end=\"843\">\n<p data-start=\"953\" data-end=\"1106\">Ubusitani bw\u2019Urwibutso buherereye mu mbago za <span class=\"hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline\"><span class=\"whitespace-normal\">Urwibutso rwa Jenoside rwa Nyanza ya Kicukiro<\/span><\/span>, ahabereye ubwicanyi bukomeye mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi.<\/p>\n<p data-start=\"1108\" data-end=\"1356\">Aha ni ho Abatutsi ibihumbi biciwe nyuma yo gutereranwa n\u2019ingabo z\u2019Ababiligi zari zibarinze ku cyahoze ari <span class=\"hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline\"><span class=\"whitespace-normal\">ETO Kicukiro<\/span><\/span>. Izi ngabo zaje kuhava, zisiga abaturage badafite kivurira, bagahabwa Interahamwe zari ziteguye kubica.<\/p>\n<p data-start=\"1358\" data-end=\"1549\">Abatutsi bari bahungiye kuri ETO bizeye ko baharinzwe, bategetswe kujyanwa i Nyanza ya Kicukiro n\u2019amaguru, benshi bicirwa mu nzira ndetse n\u2019abagezeyo bagahita bicwa mu buryo bw\u2019agashinyaguro.<\/p>\n<p data-start=\"1551\" data-end=\"1677\">Uyu munsi, aho hantu hahinduwe urwibutso n\u2019ubusitani bufasha abantu kuzirikana ayo mateka no guha icyubahiro abazize Jenoside.<\/p>\n<p data-start=\"1551\" data-end=\"1677\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-205\" src=\"http:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/idembe4-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/idembe4-300x200.jpg 300w, https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/idembe4-150x100.jpg 150w, https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/idembe4-768x512.jpg 768w, https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/idembe4-600x400.jpg 600w, https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/idembe4.jpg 799w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p data-start=\"1784\" data-end=\"1995\">Nyuma y\u2019imyaka 32 Jenoside yakorewe Abatutsi ibaye, u Rwanda rukomeje kwibuka no guha agaciro inzirakarengane zirenga miliyoni imwe zazize urwango n\u2019ingengabitekerezo ya Jenoside hagati ya Mata na Nyakanga 1994.<\/p>\n<p data-start=\"1997\" data-end=\"2177\">Buri mwaka, tariki ya 7 Mata hatangira icyumweru cy\u2019icyunamo n\u2019ikorwa rya <strong data-start=\"2071\" data-end=\"2082\">Kwibuka<\/strong>, kikamara kugeza ku ya 13 Mata, ariko ibikorwa byo kwibuka bigakomeza kugeza ku ya 3 Nyakanga.<\/p>\n<p data-start=\"2179\" data-end=\"2325\">Tariki ya 4 Nyakanga ni umunsi wo Kwibohora, aho <span class=\"hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline\"><span class=\"whitespace-normal\">Rwandan Patriotic Front<\/span><\/span> yahagaritse Jenoside igasubiza u Rwanda ubuzima n\u2019icyizere.<\/p>\n<p data-start=\"2179\" data-end=\"2325\">\n<p data-start=\"2399\" data-end=\"2500\">Mu ijambo rye, Madamu Jeannette Kagame yavuze amagambo akomeye agaragaza igisobanuro cy\u2019ubu busitani:<\/p>\n<blockquote data-start=\"2502\" data-end=\"2561\">\n<p data-start=\"2504\" data-end=\"2561\">\u201cAkenshi bavuga ko ubusitani ari ikimenyetso cy\u2019ubuzima.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p data-start=\"2563\" data-end=\"2705\">Yasobanuye ko nubwo ubu busitani bwibutsa amateka y\u2019akababaro, ubwiza bwabwo butanga ihumure ku mutima, bukagaragaza u Rwanda rwongeye kubaho.<\/p>\n<p data-start=\"2707\" data-end=\"2718\">Yagize ati:<\/p>\n<blockquote data-start=\"2720\" data-end=\"2775\">\n<p data-start=\"2722\" data-end=\"2775\">\u201cIyo urebye ubwiza bw\u2019iki cyatsi, umutima uraruhuka.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p data-start=\"2777\" data-end=\"2915\">Ibi bigaragaza neza ko n\u2019ubwo amateka y\u2019u Rwanda akomeye, igihugu cyabashije kwiyubaka, kikongera kuba cyiza, cyiza mu mutima no mu isura.<\/p>\n<p data-start=\"2777\" data-end=\"2915\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-206\" src=\"http:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/idembe3-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/idembe3-300x200.jpg 300w, https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/idembe3-150x100.jpg 150w, https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/idembe3-768x512.jpg 768w, https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/idembe3-600x400.jpg 600w, https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/idembe3.jpg 799w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p data-start=\"3017\" data-end=\"3139\">Ubusitani bw\u2019Urwibutso ntabwo ari ahantu ho kwibuka gusa, ahubwo ni n\u2019ishuri rifasha urubyiruko kumenya amateka y\u2019igihugu.<\/p>\n<p data-start=\"3141\" data-end=\"3311\">Madamu Jeannette Kagame yashimangiye ko ari ingenzi gushyira mu nteganyanyigisho amasomo ajyanye n\u2019amateka ya Jenoside, kugira ngo urubyiruko rusobanukirwe neza ibyabaye.<\/p>\n<p data-start=\"3313\" data-end=\"3465\">Yanagaragaje ko ubuhamya bw\u2019abarokotse Jenoside bugomba gushyirwa imbere, kuko bufasha abantu gusobanukirwa ukuri kw\u2019ibyabaye no gukura amasomo arambye.<\/p>\n<p data-start=\"3313\" data-end=\"3465\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-207\" src=\"http:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/1-300x167.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"167\" srcset=\"https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/1-300x167.jpg 300w, https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/1-150x83.jpg 150w, https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/1-768x427.jpg 768w, https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/1.jpg 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p data-start=\"3536\" data-end=\"3675\">Madamu wa Perezida yashimangiye ko urugamba rwo kurwanya abahakana Jenoside rukomeje, kuko ari bo bakwirakwiza ingengabitekerezo y\u2019urwango.<\/p>\n<p data-start=\"3677\" data-end=\"3688\">Yagize ati:<\/p>\n<blockquote data-start=\"3690\" data-end=\"3762\">\n<p data-start=\"3692\" data-end=\"3762\">\u201cTuzarwanya icyahumanya igihugu cyacu n\u2019ubutaka butunga ubu busitani.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p data-start=\"3764\" data-end=\"3900\">Ibi bivuze ko u Rwanda rutazihanganira na gato ibikorwa byose bigamije kugoreka amateka cyangwa gukwirakwiza urwango rushingiye ku moko.<\/p>\n<p data-start=\"3764\" data-end=\"3900\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-208\" src=\"http:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/idembe1-300x236.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"236\" srcset=\"https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/idembe1-300x236.jpg 300w, https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/idembe1-150x118.jpg 150w, https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/idembe1-768x604.jpg 768w, https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/idembe1.jpg 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p data-start=\"3968\" data-end=\"4120\"><span class=\"hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline\"><span class=\"whitespace-normal\">Jeannette Kagame<\/span><\/span> yongeye gushimangira ko u Rwanda ruzakomeza gushakisha amakuru ku bazize Jenoside bataramenyekana aho bashyinguwe.<\/p>\n<p data-start=\"4122\" data-end=\"4245\">Yanibukije ko ari ngombwa guha agaciro intwari zarwaniye ubuzima bw\u2019abandi, haba abazirimo bakiriho cyangwa abitabye Imana.<\/p>\n<p data-start=\"4247\" data-end=\"4344\">Aba bantu bagize uruhare rukomeye mu guhagarika Jenoside no kurengera ubuzima bw\u2019inzirakarengane.<\/p>\n<p data-start=\"4247\" data-end=\"4344\">\n<p data-start=\"4437\" data-end=\"4520\">Ubusitani bw\u2019Urwibutso bufite ibisobanuro byimbitse mu bice bigize imiterere yabwo:<\/p>\n<ul data-start=\"4522\" data-end=\"4798\">\n<li data-section-id=\"lmliby\" data-start=\"4522\" data-end=\"4597\"><strong data-start=\"4524\" data-end=\"4537\">Umunyinya<\/strong>: Ikimenyetso cy\u2019ubudahangarwa, gukomera no kudacika intege.<\/li>\n<li data-section-id=\"h2mxag\" data-start=\"4598\" data-end=\"4674\"><strong data-start=\"4600\" data-end=\"4613\">Ibishanga<\/strong>: Byibutsa ahantu henshi Abatutsi bahungiye bashaka kurokoka.<\/li>\n<li data-section-id=\"zdaqe2\" data-start=\"4675\" data-end=\"4798\"><strong data-start=\"4677\" data-end=\"4688\">Amabuye<\/strong>: Ahagarariye abazize Jenoside, cyane cyane abataramenyekana aho bashyizwe kubera ko abicanyi bahishe amakuru.<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"4800\" data-end=\"4900\">Ibi byose bigamije gufasha uwahasuye kumva neza uburemere bw\u2019amateka no kuzirikana abazize Jenoside.<\/p>\n<p data-start=\"4800\" data-end=\"4900\">\n<p data-start=\"4957\" data-end=\"5092\">Mu ijambo rye, Madamu Jeannette Kagame yihanganishije abarokotse Jenoside, ababwira ko ubu busitani bushobora kubafasha kubona ihumure.<\/p>\n<p data-start=\"5094\" data-end=\"5105\">Yagize ati:<\/p>\n<blockquote data-start=\"5107\" data-end=\"5205\">\n<p data-start=\"5109\" data-end=\"5205\">\u201cMwifashishe ubu busitani mubonemo ihumure.\u201d<br data-start=\"5153\" data-end=\"5156\" \/>\u201cMubukoreshe mwongera ubumenyi ku mateka yacu.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p data-start=\"5207\" data-end=\"5303\">Aya magambo agaragaza ko n\u2019ubwo ibikomere bikiriho, hari icyizere cyo gukira no gukomeza kubaho.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hashize imyaka ine Jeannette Kagame atangije ku mugaragaro ubusitani bwiswe Garden of Memory (Ubusitani bw\u2019Urwibutso) mu Karere ka Kicukiro. Ni igikorwa cy\u2019ingenzi cyashyiriweho kwibuka abazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, ariko kikaba n\u2019ahantu ho gutekereza, kwigira ku mateka no gukira ibikomere. Ubu busitani si ahantu hasanzwe gusa; ni igice cy\u2019amateka akomeye igihugu cyanyuzemo, kikaba n\u2019ikimenyetso&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":209,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"iawp_total_views":1123,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[104,110],"class_list":["post-204","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lifestyle","tag-1994-rwanda","tag-kwibuka32-kwibuka"],"aioseo_notices":[],"views":2118,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=204"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":210,"href":"https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204\/revisions\/210"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-json\/wp\/v2\/media\/209"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=204"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=204"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/idembe.net\/idembenews\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=204"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}