Nyuma y’iminsi mike gusa ibiciro by’ibikomoka kuri peteroli bihinduwe, Urwego Ngenzuramikorere mu Rwanda (RURA) rwongeye gutangaza izamuka ry’ibiciro bya lisansi, ibintu byateye impungenge abaturage benshi ku bijyanye n’ubuzima bwa buri munsi. Muri iri zamuka rishya, lisansi ni yo yazamutse mu gihe mazutu yo yagumye ku giciro yari iriho mbere.
Iri zamuka rije hashize iminsi 13 gusa habayeho irindi hinduka, ibintu byatangaje benshi kuko ubusanzwe ibiciro bidahindurwa vuba gutyo. Lisansi ikoreshwa cyane n’imodoka nto n’amapikipiki (moto), ari na zo zikoreshwa cyane mu gutwara abantu mu mijyi nka Kigali.
Iyo lisansi izamutse, akenshi bigira ingaruka ku biciro by’ingendo, cyane cyane ku bagenzi bakoresha moto buri munsi.
Mbere y’itangazo rya RURA, hari hamaze iminsi humvikana amakuru atizewe mu baturage. Hari abagenzi bavuga ko bamwe mu batwara bisi bababwiraga ko bashobora kuzajya bishyura amafaranga y’inyongera ajyanye na lisansi cyangwa bakayatanga ku buryo butamenyerewe.
Nyamara, nta cyemezo cya Leta cyigeze gitangazwa cyemerera bene ibyo bikorwa. Aya makuru asa n’ayakomotse ku bantu ku giti cyabo, cyane cyane mu rwego rwo gutegura ibishobora kubaho kuko kuma sitasiyo lisansi na mazutu batangaga litiro ntarengwa.
Ibi bigaragaza ko iyo ibiciro by’ibikomoka kuri peteroli bihindutse, amakuru atari yo ashobora gukwirakwira byoroshye, bigatera urujijo.
Ibiciro bya lisansi mu Rwanda bigenwa n’ibintu byinshi birimo:
- Ibiciro mpuzamahanga bya peteroli
- Igiciro cyo kuyitwara no kuyinjiza mu gihugu
- Imihindagurikire y’agaciro k’ifaranga
- Imisoro n’amabwiriza ya Leta
Iyo ibiciro ku isoko mpuzamahanga bizamutse, n’u Rwanda rubyisangamo kuko rutumiza peteroli hanze y’igihugu.
Izamuka rya lisansi rifite ingaruka nyinshi ku baturage. Muri zo harimo:
- Izamuka ry’ibiciro by’ingendo
- Izamuka ry’ibiciro by’ibiribwa ku masoko
- Kwiyongera kw’igiciro cy’ibikorwa bitandukanye nk’ubucuruzi n’ubwubatsi
Urugero, iyo gutwara ibiribwa biva mu cyaro bijya mu mujyi bihenze, abacuruzi nabo bongera ibiciro kugira ngo batagwa mu gihombo.
Ese Ibiciro Bizongera Kugabanuka?
Iki ni ikibazo benshi bibaza: ese koko ibiciro bizagabanuka?
Igisubizo gishingiye ahanini ku isoko mpuzamahanga. Niba ibiciro bya peteroli ku isi bigabanutse, birashoboka ko n’ibiciro mu Rwanda byamanuka. Ariko niba bikomeje kuzamuka cyangwa bidahinduka, n’ibiciro byo mu gihugu bishobora gukomeza kuzamuka.
Uko Abaturage Bakwitwara
Muri ibi bihe by’izamuka ry’ibiciro, abaturage bashobora gufata ingamba zitandukanye zirimo:
- Gukoresha imodoka rusange aho gukoresha izabo
- Gusangira imodoka (guhana lift)
- Kugabanya ingendo zitari ngombwa
- Gushyigikira ibikorerwa mu gihugu
Ibi bishobora gufasha kugabanya ingaruka z’izamuka rya lisansi ku buzima bwa buri munsi.
Izamuka rya lisansi si ikibazo cyoroshye kuko kigira ingaruka ku bice byinshi by’ubuzima. Kuva ku biciro by’ingendo kugera ku mibereho rusange y’abaturage, byose birahinduka.
Nubwo Leta ikomeza kugenzura no gushyiraho amabwiriza ajyanye n’ibiciro, abaturage na bo bagomba gukomeza gukurikiranira hafi aya makuru no kwitegura impinduka zishobora kuza.
Ikibazo kigihari ni kimwe: ese ejo hazaza ibiciro bizasubira hasi, cyangwa tugomba kwitegura indi minsi ikomeye kurushaho?
