Mu gihe u Rwanda rukomeje gushyira imbaraga mu guteza imbere ireme ry’uburezi, hari gahunda nshya iri gutegurwa izahindura uko abarimu biga n’uko bategurwa mbere yo kujya mu kazi. Iyi gahunda yatangajwe na Dr Mbarushimana Nelson mu kiganiro “Waramutse Rwanda” gica kuri Televiziyo Rwanda, aho yasobanuye ko hari ingamba zigamije kuzamura ubumenyi n’ubushobozi bw’abigisha, cyane cyane abigisha mu mashuri abanza.
Mu Rwanda habarizwa amashuri nderabarezi agera kuri 16, asanzwe afasha mu gutegura abarimu bigisha mu mashuri abanza. Icyakora, ubushakashatsi bwakozwe n’inzego zishinzwe uburezi bwagaragaje ko hari imbogamizi zishingiye ku rwego rw’amashuri abenshi barangizaga, aho bamwe bajyaga kwigisha bafite impamyabumenyi zitaragera ku rwego rwo hejuru ugereranyije n’ibisabwa ku rwego mpuzamahanga.
Kubera iyo mpamvu, Urwego rw’Igihugu rushinzwe Uburezi bw’Ibanze (REB) rwatangaje ko ayo mashuri agiye kuvugururwa ku buryo amasomo atangwamo aziyongera kandi agahindurwa mu rwego rwo gutuma uwayasoje agira ubumenyi buhambaye. Intego ni uko abarimu bigisha mu mashuri abanza bazajya baba bafite impamyabumenyi ya Kaminuza.
Impamvu nyamukuru y’iyi gahunda ni ukuzamura ireme ry’uburezi mu mashuri abanza, kuko ari ho ishingiro ry’ubumenyi bw’umunyeshuri ritangirira. Abahanga mu burezi bagaragaza ko umwana uhawe ubumenyi bwiza kuva akiri muto agira amahirwe menshi yo gutsinda neza mu bindi byiciro by’amashuri.
Ikindi ni uko u Rwanda rwagereranyije n’ibindi bihugu byo mu karere, rusanga henshi abarimu bigisha mu mashuri abanza bafite nibura impamyabumenyi ya Diploma cyangwa Advanced Diploma. Ibi byatumye inzego zishinzwe uburezi zitekereza uburyo abarimu bo mu Rwanda nabo bazagera kuri urwo rwego cyangwa bakarurenga.
Iyi gahunda izagira ingaruka nziza ku mpande zombi: abarimu n’abanyeshuri. Ku ruhande rw’abarimu, bizatuma bongera ubumenyi n’ubushobozi bwo gutanga amasomo mu buryo bugezweho, bakoresha ikoranabuhanga ndetse n’uburyo bushya bwo kwigisha bujyanye n’igihe.
Ku ruhande rw’abanyeshuri, bizabafasha gusobanukirwa neza amasomo, kongera ubushobozi bwo gutekereza no gukemura ibibazo, ndetse no gutsinda neza mu masomo atandukanye. Urugero, umwarimu ufite ubumenyi buhanitse ashobora gufasha umunyeshuri gusobanukirwa imibare cyangwa indimi mu buryo bworoshye kandi bushimishije.
Bamwe mu bahanga mu burezi bavuga ko kuzamura urwego rw’abarimu ari intambwe ikomeye izafasha igihugu kugera ku ntego zacyo z’iterambere rirambye. Bavuga ko uburezi bufite ireme ari umusingi w’ubukungu n’imibereho myiza y’abaturage.
Hari n’abagaragaza ko nubwo ari gahunda nziza, bisaba gutegurwa neza, harimo kongera ibikorwaremezo by’amashuri nderabarezi, kongera abarimu babigisha, ndetse no gutanga amahugurwa ahagije ku basanzwe bari mu kazi kugira ngo nabo batange umusaruro mwiza.
Nubwo iyi gahunda igamije iterambere, hari imbogamizi zishobora kuboneka. Zimwe muri zo ni ubushobozi bw’amashuri kwakira abanyeshuri benshi bifuza kwiga ku rwego rwa Kaminuza, ndetse n’amikoro akenewe mu gushyira mu bikorwa iyi gahunda.
Hari kandi ikibazo cy’uko abarimu basanzwe bigisha bashobora gukenera kongera kwiga kugira ngo bage ku rwego rushya rusabwa, bikaba byasaba igihe n’inkunga.
Nubwo hakiri ibisobanuro byinshi bikenewe n’uko izashyirwa mu bikorwa mu buryo burambuye, biragaragara ko ari icyerekezo cyiza kizagira uruhare rukomeye mu guteza imbere uburezi bw’u Rwanda.
Mu gihe izashyirwa mu bikorwa neza, izatanga umusaruro ufatika mu gutuma abana b’u Rwanda bahabwa uburezi bufite ireme, bukabategurira ejo hazaza heza n’uruhare rugaragara mu iterambere ry’igihugu.
